Σήμερα, Τρίτη 13/1/2026, οι μαθήτριες και οι μαθητές του Ε2 τμήματος πραγματοποίησαν πειράματα ηλεκτρισμού με απλά και εύχρηστα καθημερινά υλικά στα πλαίσια της Ενότητας "Ηλεκτρισμός" του μαθήματος Φυσικά. Συμμετέχοντας στα πειράματα και παρακολουθώντας αυτά, κατανόησαν πώς μεταφέρονται ηλεκτρόνια (αρνητικά) από ένα σώμα σε ένα άλλο σώμα και πώς φορτίζεται ένα σώμα θετικά ή αρνητικά.
Τα φορτία δε δημιουργούνται ούτε εξαφανίζονται. Όταν όμως κάποια σώματα τρίβονται, μπορεί να μεταφερθούν ηλεκτρόνια από το ένα σώμα στο άλλο. Τότε το σώμα που πήρε ηλεκτρόνια έχει περισσότερα ηλεκτρόνια από πρωτόνια. Το σώμα που έδωσε ηλεκτρόνια έχει περισσότερα πρωτόνια από ηλεκτρόνια.
Όταν προσθέτουμε ηλεκτρόνια σε ένα σώμα, αυτό φορτίζεται αρνητικά. Όταν αφαιρούμε ηλεκτρόνια από ένα σώμα, αυτό φορτίζεται θετικά.
Στα παρακάτω πειράματα που θα δείτε, όταν τρίβουμε το καλαμάκι με το χαρτομάντιλο, μεταφέρονται ηλεκτρόνια από το καλαμάκι στο χαρτομάντιλο. Τότε το καλαμάκι φορτίζεται θετικά και το χαρτομάντιλο αρνητικά, με αποτέλεσμα να έλκονται μόλις τα πλησιάσουμε (αντίθετα φορτισμένα έλκονται). Αν τώρα πλησιάσω ένα άλλο καλαμάκι που επίσης το έχω τρίψει σε χαρτομάντιλο, συμβαίνει το αντίθετο , δηλαδή απωθούνται, γιατί και τα δύο σώματα είναι φορτισμένα θετικά (όμοια φορτισμένα), επειδή έχουν χάσει ηλεκτρόνια με την τριβή.
Επίσης, στο πείραμα με τα μπαλόνια, κατά την τριβή χάνουν ηλεκτρόνια (φορτίζονται θετικά) και μόλις τα κολλάμε στα μαλλιά (που έχουν φορτιστεί αρνητικά), αυτά έλκονται και σηκώνουν τα μαλλιά των παιδιών.
Τι είναι ο στατικός ηλεκτρισμός και πότε τον καταλαβαίνουμε;
Όταν βγάζουμε το μάλλινο πουλόβερ νιώθουμε ένα τίναγμα "τσακ" στα δάχτυλα, όπως και όταν πάμε να βγούμε από το αυτοκίνητο και ακουμπάμε τη μεταλλική πόρτα ή όταν κάνουμε τσουλήθρα σε πλαστική τσουλήθρα και νιώθουμε το ίδιο τίναγμα!
Εξήγηση: Τα υλικά γύρω μας είναι ηλεκτρικά ουδέτερα, αφού το θετικό φορτίο των πρωτονίων στον πυρήνα είναι ίσο με το αρνητικό φορτίο των ηλεκτρονίων που κινούνται γύρω από αυτόν. Το θετικό φορτίο βρίσκεται στον πυρήνα και δεν μπορεί να μετακινηθεί από ένα σώμα σε ένα άλλο. Σε κάποια σώματα όμως μπορούν να αποσπαστούν με τριβή ηλεκτρόνια και να μεταφερθούν σε ένα άλλο σώμα. Το σώμα από το οποίο «έφυγαν» ηλεκτρόνια, φορτίζεται θετικά, αφού τα πρωτόνια είναι περισσότερα από τα ηλεκτρόνια, ενώ το σώμα στο οποίο «πήγαν» τα ηλεκτρόνια φορτίζεται αρνητικά, αφού τα ηλεκτρόνια είναι περισσότερα από τα πρωτόνια. Καθώς τα αντίθετα φορτία έλκονται, τα δύο σώματα πλησιάζουν μεταξύ τους. Αν πάλι πλησιάσουμε δύο όμοια φορτισμένα σώματα, αυτά απωθούνται. Τα ηλεκτρόνια στις περιπτώσεις αυτές μετακινούνται με τριβή από ένα σώμα σε ένα άλλο, δεν μπορούν όμως να μετακινηθούν ελεύθερα μέσα στο σώμα στο οποίο βρίσκονται, δε «ρέουν» μέσα στο υλικό, αλλά είναι σταθερά, όπως λέμε αλλιώς, είναι στατικά στο υλικό. Τα ηλεκτρικά φαινόμενα που οφείλονται σε στατικά φορτία ονομάζονται φαινόμενα του στατικού ηλεκτρισμού.
